ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )

350

الطبقات الكبرى ( فارسي )

( 1 ) محمد بن عبد اللّه اسدىّ از سفيان ، از ليث ، از طاوس ، و قبيصة بن عقبة از سفيان ، از ابن جريح ، از طاوس نقل مىكنند كه مىگفته است * داناتر از ابن عبّاس مردى نديدم . اسماعيل بن ابى مسعود از عبد اللّه بن ادريس ، از ليث بن ابى سليم نقل مىكند كه مىگفته است * طاوس را گفتم چرا خود را ملازم اين نوجوان يعنى ابن عبّاس ساخته‌اى و بزرگان اصحاب را رها كرده‌اى ؟ گفت : هفتاد تن را اصحاب پيامبر ( ص ) را ديدم كه چون در موضوعى اختلاف نظر داشتند قول ابن عبّاس را بر برمىگزيدند . عفّان بن مسلم از حمّاد بن يزيد ، از علىّ بن زيد ، از سعيد بن جبير و يوسف بن مهران نقل مىكند كه * معانى لغات قرآن را از ابن عبّاس بسيار مىپرسيدند و او مىگفت : چنين است و چنان است ، مگر نشنيده‌ايد كه فلان شاعر در شعر خود چنين و چنان گفته است . عارم بن فضل از حمّاد بن زيد ، از ابو الزبير ، از عكرمة نقل مىكند كه مىگفته است * ابن عبّاس از على ( ع ) به قرائت قرآن داناتر بود و على ( ع ) از ابن عبّاس به مبهمات قرآن داناتر بود . روح بن عبادة از ابن جريح نقل مىكند كه مىگفته است * عطاء مىگفت : گروهى از مردم براى پرسش از اشعار و گروهى براى انساب و گروهى براى ايّام عرب به نزد ابن عبّاس مىآمدند و هر صنفى را ابن عبّاس پاسخ شايسته مىگفت . عبد اللّه بن جعفر رقّى از معتمر بن سليمان ، از پدرش ، از حسن نقل مىكند كه مىگفته است * نخستين كس كه در بصره مشهور و نام آور شد ، عبد اللّه بن عبّاس بود كه سخنورى بود ورزيده و سخت دانشمند . گويد ، سورهء بقره را خواند و آيه را تفسير كرد . يزيد بن هارون از جرير بن حازم ، از يعلى بن حكيم ، از عكرمة ، از ابن عبّاس نقل مىكند كه مىگفته است * چون پيامبر ( ص ) رحلت فرمود مردى از انصار را گفتم : بيا تا از اصحاب پيامبر ( ص ) كه هنوز بسيارند مسائلى بپرسيم و كسب علم كنيم . آن مرد گفت : اى ابن عبّاس ، بس عجب است كه مىپندارى مردم با اين همه اصحاب رسول خدا نيازمند به پرسيدن از امثال تو بشوند . [ 1 ] ابن عبّاس گويد : او را رها كردم و خود به فراگيرى حديث از اصحاب پرداختم و گاهى براى فرا گرفتن حديث بر در خانهء كسى مىرفتم كه در خواب

--> [ ] « حبر » باشد ؟ - م . [ 1 ] . منظور مرد انصارى اين است براى چه مىخواهى ياد بگيرى ؟ لابد مىخواهى كه ياد بگيرى و نشر كنى . در اين صورت با وجود اصحاب پيامبر ( ص ) كسى از تو نخواهد آموخت . - م .